Eenvoudige tekeningen zijn de basis van veel cartoons en strips. Ik gebruik eenvoudige tekeningen ook graag voor visuele communicatie. Een eenvoudige tekening is namelijk altijd snel en simpel te tekenen. En dat is handig als je midden in een gesprek zit en snel de kern wil vatten in een tekening. Er zijn een aantal trucs om eenvoudige tekeningen te maken. Bijvoorbeeld het toepassen van het visueel alfabet. Een echte basistool bij visueel communiceren! Maar er is meer. In dit artikel deel ik zes technieken om eenvoudige tekeningen te leren maken. Als klapper op de vuurpijl geef ik je ook nog drie tips zodat je direct aan de slag kunt en je eenvoudige tekeningen steeds beter worden.  

Wat zijn eenvoudige tekeningen?

Eenvoudige tekeningen zijn tekeningen die enorm versimpelt zijn maar die nog steeds goed duidelijk maken wat je bedoelt. Denk bijvoorbeeld aan de plaatjes in sommige stripboeken, cartoons of de emoticons op je telefoon. Alle onnodige details zijn weggelaten zodat er een zo simpel mogelijk plaatje over blijft.

Een goede eenvoudige tekening voldoet aan drie criteria:

  • De tekening is SNEL te tekenen;
  • De tekening is SIMPEL van opzet; geen overbodige details
  • De tekening is STEVIG; met kracht en overtuiging op papier gezet

De volgende tekening is een goed voorbeeld. De tekening is snel te tekenen door eenvoudige vormen en lijnen. Overbodige details (zoals cijfers) zijn weggelaten en de lijnen staan krachtig op papier. Toch begrijpt iedereen dat het hier om een kalender gaat met een belangrijke deadline of datum halverwege de maand.

Eenvoudige tekening kalender datum juni deadline

Wanneer gebruik je eenvoudige tekeningen?

Ik gebruik eenvoudige tekeningen als basis van mijn visuele communicatie. Geen uitgebreide schetsen en tekeningen maar eenvoudige tekeningen die ik Snel, Simpel en Stevig kan tekenen. Dat moet ook wel want de tekeningen maak ik vaak terwijl ik in gesprek ben met iemand of met een team. Er is dan geen tijd om een perfecte illustratie van een olifant te maken. Een slurf en een paar grote oren zijn herkenbaar genoeg en brengen de boodschap dan meestal al over. 

Eenvoudige tekeningen maken met het visueel alfabet

Ga je verder zoeken op visuele communicatie en eenvoudige tekeningen dat kom je ongetwijfeld het visueel alfabet tegen. Het visueel alfabet is eigenlijk niets anders dan een paar basisvormen waarmee je eigenlijk alles kunt tekenen wat je wilt. Je kunt het vergelijken met het gewone alfabet. Met zo’n 24 verschillende letters kun je alle woorden maken die je wilt. Het visueel alfabet bestaat uit zo’n 7 – 11 vormen en met die vormen kun je alle eenvoudige tekeningen maken die je wil.

Het allereerste filmpje ooit dat ik over het visueel alfabet zag was dit filmpje van Doug Neill. Hij versimpelt het visueel alfabet eigenlijk zelfs nog verder tot alleen rechte en gebogen lijnen. Je kunt het filmpje hier bekijken.  

Voor mij ziet het visueel alfabet er zo uit. Een aantal basisvormen waarmee je werkelijk alles kunt tekenen.

Visueel alfabet eenvoudige tekeningen maken

6 technieken om eenvoudige tekeningen te maken

Lukt het jou om de vormen uit het visueel alfabet na te tekenen? Dat lukt het je ook om eenvoudige tekeningen te maken! Het is ongelooflijk maar waar. Meer lijnen en vormen heb je echt niet nodig. Sterker nog, door je te beperken tot deze basisvormen wordt het juist makkelijker om eenvoudige tekeningen te maken.

Ik help je een eindje op weg met zes technieken. Ik laat je zien hoe je van een ingewikkeld voorwerp een versimpelde tekening maakt, hoe je omgaat met details en hoe je krachtigere lijnen krijgt.

Visueel alfabet om eenvoudige tekeningen te maken

1. Hou het simpel (en hou het bij de basisvormen van het visueel alfabet)

Ik liet je net al een plaatje zien van het visueel alfabet met de basisvormen. Misschien ben je al overtuigd, misschien nog niet. Maar met deze vormen zijn de mogelijkheden eindeloos. Dit is wat je bijvoorbeeld kunt tekenen met een driehoek een cirkel en een kronkellijntje.

Eenvoudige tekeningen maken met drie basisvormen

Ik heb ook een paar filmpjes gemaakt die je laten zien uit welke basisvormen een tekening is opgebouwd. Je vind ze in deze blogs: Fiets, Olifant, Ijs, Sneeuwschudbol.

Door jezelf te beperken tot de vormen uit het visueel alfabet worden je tekeningen direct eenvoudiger van opzet. Probeer maar eens. Welke dingen kun jij tekenen met een driehoek, cirkel en kronkellijntje?

2. Sla het plat (teken geen diepte)

Oke, basisvormen aan elkaar plakken lukt prima. Maar dan komt het punt dat je iets wil natekenen. Je hebt bijvoorbeeld een tekening nodig van een bank, maar jeetje. Dat is ingewikkeld! Je probeert diepte te krijgen in de bank want je moet er immers op kunnen zitten. Je goochelt wat met perspectief, denkt na wat de beste hoek is om de bank te kunnen tekenen…..

Even checken; is je tekening nog steeds snel, simpel en sterk? Sterk misschien wel, maar snel en simpel zal je tekening niet worden als je met perspectief tekent.

Misschien is het je al eens opgevallen maar eigenlijk alle eenvoudige tekeningen zijn gemaakt zonder diepte. Eenvoudige tekeningen zijn plat geslagen. En dat maakt ze zo snel en simpel om te tekenen. Een tekening plat slaan betekent dat je geen perspectief of diepte tekent maar het plaatje zo plat mogelijk maakt. Bijvoorbeeld deze hamer en mijn versie van een bank.

Eenvoudige tekening maken hamer bank plat slaan visueel alfabet

3. Wat zou een kind als eerste tekenen?

Heb je moeite om te kiezen wat je precies moet tekenen? Probeer eens vanuit het perspectief van een kind te denken. Wat ziet een kind als eerste? Wat is volgens een kind het belangrijkste dat het voorwerp bepaalt?

Een voorbeeld: wat maakt een auto een auto? In ieder geval de wielen, anders kan hij niet rijden. En er moet ook iets van een ‘dak’ overheen. Anders zou het net zo goed een fiets kunnen zijn. Misschien moeten er nog ramen in zodat de bestuurder kan kijken waar hij rijdt. Maar daarmee heb je de essentie van een auto echt wel te pakken.

Je kunt dit met alles toepassen:

  • Een olifant herken je aan een slurf en grote oren
  • Een theepot aan zijn ronde vorm en tuit
  • Een muis aan een kabel en knoppen om te klikken.
Eenvoudige tekeningen maken met visueel alfabet olifant auto theepot muis

4. Voeg details toe die er toe doen.

De meeste mensen willen hun eenvoudige tekening toch te gedetailleerd maken. Daarom gingen mijn eerste drie tips over het versimpelen van tekeningen. Zodat je ook echt een eenvoudige tekening krijgt die je snel en simpel kunt tekenen. Dat is echt het allerbelangrijkste!

Maar sommige tekeningen worden onherkenbaar als je ze plat slaat. Bijvoorbeeld een wit A4tje…. Tja, dat wordt een rechthoek maar ik kan me voorstellen dat dat niet zo heel veel verduidelijkt. Een witte rechthoek kan net zo goed een deur zijn, of een zakdoekje of een witte opbergbak.

Dat is dus het moment om details toe te voegen! Hou het vooral simpel en probeer je te beperken. Dit zijn bijvoorbeeld vier manieren om een (stapel) papieren herkenbaar te maken.

Eenvoudige tekening maken papier document dossier

5. Maak je lijnen af

Vormen die af zijn, zijn aantrekkelijker om naar te kijken. Dat is niet omdat ik dat vind, maar omdat ons brein zo werkt. We vinden het fijn om naar dingen te kijken die ‘af’, compleet en kloppend zijn.

Zeker als je je tekening zo ver mogelijk versimpelt valt het op als lijnen net niet helemaal ‘af’ zijn. Ik bedoel bijvoorbeeld cirkels die net niet helemaal rond zijn. In deze schets zie je een paar voorbeelden. Ik heb ze gemarkeerd met geel.

Je hoeft je echt alleen te beperken tot de basisvormen dus spreek met jezelf af dat je die basisvormen zo netjes mogelijk hanteert. Maak je vormen af en dicht.

Eenvoudige tekeningen maken schets

6. Teken met overtuiging

In het begin van dit blog noemde ik drie kenmerken van een goede eenvoudige tekening. Snel, Simpel en Sterk. Deze techniek gaat over dat laatste: Sterk tekenen.

Eigenlijk is het heel simpel: een tekening die met overtuiging op papier is gezet wordt als veel aansprekender ervaren dan een schets.

Ik merkte, zeker in het begin, dat ik geneigd was meer details toe te voegen als ik eerst ging schetsen. Of ik probeerde dan toch met perspectief te gaan tekenen.

Mijn advies is dan ook om geen potlood te gebruiken bij het maken van je eenvoudige tekeningen. Begin gewoon met een stift of pen en zet de lijnen op papier. Dat is in het begin best spannend. Want straks zet je een lijn verkeerd.

En je zult inderdaad fouten maken. Net zoals je ook wel eens een woord verkeerd schrijft. 9 van de 10 keer is er geen man overboord en los je dat gewoon op. Je schrijft het woord opnieuw, zet er een (kleine) letter tussen of gebruikt tip-ex. 😉 Met tekeningen werkt dat hetzelfde.

Je krijgt meer vertrouwen in je lijnen naar mate je vaker met stift of pen tekent. En dat zorgt er uiteindelijk voor dat je eenvoudige tekeningen krachtig en stevig worden. Je gaat tekenen met overtuiging!

Beter worden in eenvoudige tekeningen maken?

Drie tips om te oefenen

Oke, de zes basistechnieken ken je nu. De volgende stap is om je deze zes technieken eigen te maken en uiteindelijk te automatiseren. Daarom volgen er nu nog drie tips om daar mee te beginnen.

Tip 1: Oefen met de basisvormen uit het visueel alfabet

Ooit, lang geleden, heb je leren schrijven. Je hebt geleerd hoe je de letters moest schrijven zodat anderen konden lezen wat jij schreef. Je hebt de letters je eigen gemaakt en je eigen handschrift ontwikkelt (leesbaar of niet 😉). Doordat je alle losse letters leerde schrijven kun je nu eindeloos woorden maken.

Voor eenvoudige tekeningen werkt dat eigenlijk hetzelfde. Je maakt jezelf de vormen uit het visueel alfabet eigen door ze vaak en regelmatig te tekenen. Je werkt aan je fijne motoriek en je zult merken dat je steeds ‘regelmatiger’ gaat tekenen naarmate je meer hebt geoefend.

Oefening: Teken eens een rijtje vierkanten of een rijtje cirkels. Probeer dat zo consistent mogelijk te doen zodat de vormen zoveel mogelijk op elkaar lijken.

Een hele bladzijde vol vierkanten schrijven is natuurlijk niet echt leuk om te doen. Een eenvoudige manier om dit te oefenen is door vanaf nu in je aantekeningen de opsommingen met een vierkantje of rondje te beginnen in plaats van met een streepje. Als de opsomming klaar is natuurlijk even kritisch kijken hoe gelijkmatig je vierkantjes geworden zijn!

Basisvormen visueel alfabet oefenen

Tip 2: Sla tekeningen op in je motorisch geheugen

Ga je voor het eerst een nieuwe tekening maken dan kost dat relatief veel denktijd. Je moet nadenken over hoe je het voorwerp plat slaat, welke details essentieel zijn en welke je weg laat.

Maar als je een tekening eenmaal staat en je bent er tevreden over dan wordt het tijd om je de tekening op te slaan in je motorisch geheugen. Teken de tekening meteen nog 10 keer. Ga op zoek naar een manier waarop je de lijnen zo snel en zorgvuldig mogelijk kunt zetten.

De eerste keer zul je veel moeten nadenken. De 10e keer zal het al veel meer vanzelf gaan en teken je de lijnen vanuit je motorisch geheugen in plaats van vanuit het beeld.

Tip 3: Laat je inspireren door de experts

Dick Bruna is de koning van de eenvoudige tekeningen. Hij tekende natuurlijk Nijntje maar hij heeft ook heel veel voorwerpen getekend op zijn karakteristieke manier. Dit alfabet van Dick Bruna hing vroeger bij mij aan de muur, geborduurd door oma! Misschien is daar ergens al een zaadje gepland?

(De foto is niet van mij maar vond ik op deze site, waar je het borduurpakket nog kunt bestellen).

Maar er zijn meer experts waar je je inspiratie kunt halen en die je laten zien hoe eenvoudige tekeningen er uit zien. Lees nog eens een Donald Duck. Of bekijk de emoticons op je telefoon eens goed. Symbolen die gebruikt worden als bewegwijzering zijn vaak ook heel eenvoudig en treffend. Bewaar de plaatjes bijvoorbeeld via Pinterest. Ik heb zelf twee borden in gebruik: één over visuele templates en één over basisskills visueel communiceren met o.a. eenvoudige tekeningen en symbolen. En neem regelmatig de tijd om een paar tekeningen na te tekenen zodat ze opgeslagen worden in je motorisch geheugen. Vier tips om dagelijks te oefenen met tekenen in je werk vind je hier.

Wil je graag verder?

Ben je benieuwd hoe je met eenvoudige tekeningen ook in je werk voor overzicht en duidelijkheid kunt zorgen?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief dan hou ik je maandelijks op de hoogte van mijn laatste blogs over visueel communiceren, eenvoudige tekeningen en werken met visuele templates

Ik stuur je dan meteen mijn ebook toe met daarin 72 eenvoudige symbolen + drie manieren om daar mee te werken.